Πολιτισμός και τέχνη

Πολιτισμός και τέχνη

Λογοτεχνικές σχέσεις

Πέρα από σταυροδρόμι των βαλκανικών επιχειρηματικών επαφών η Θεσσαλονίκη διατηρεί και την εικόνα μιας βιτρίνας του ελληνικού βιβλίου και του διαλόγου του με την παγκόσμια λογοτεχνία. Η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Scripta, η οποία πρωτοξεκίνησε το 2004 και διεξάγεται κάθε χρόνο, είναι ένα μοναδικό για την Ελλάδα γεγονός. Ο στόχος της είναι να εντάξει την Ελλάδα στο χάρτη των παγκοσμίων εκδηλώσεων παρόμοιας κλίμακας. Ήδη αναγνωρίστηκε ως κεντρικό σημείο βιβλίου μεταξύ της Ευρώπης, των Βαλκανίων, της Μεσογείου και της Εγγύς Ανατολής (από το 2006 η Έκθεση έγινε μέλος του Κλαμπ των Διεθνών Εκθέσεων Βιβλίου με ηγετικό ρόλο η Διεθνής ‘Εκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης). Η Έκθεση βιβλίου αναπτύσσεται σε HELEXPO και κάθε χρόνο έχει διαφορετικό κεντρικό άξονα - “την πολιτική γραφή”, “την ιστορική λογοτεχνία”, “κόμιξ και αφίσα”, “την τέχνη της μετάφρασης”, η οποία σύμφωνα με τον Ουμπέρτο Έκο είναι “η γλώσσα της Ευρώπης”.

Η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου προωθεί την ελληνική πνευματική και λογοτεχνική παράδοση, αλλά προσφέρει δυνατότητα προβολής και σε ξένους συγγραφείς. Ως τιμώμενες χώρες στη Έκθεση Θεσσαλονίκης που συμμετείχαν μέχρι στιγμής ήταν η Ρωσία (2016), το Ισραήλ (2014), η Σερβία (2012), οι χώρες του Μαγκρέμπ και της Εγγύς Ανατολής (2011) κ.ά. Η Βουλγαρία έχει προβληθεί με συλλογικό περίπτερο και συμμετοχές Βούλγαρων συγγραφέων (Ντ. Κίρκοβ, Ν. Στογιάνοβ κ.ά.), ποιητών (Σ. Τσόλεβα, Π. Νικόλοβα, Ι. Εφτίμοβ) και μεταφραστών, σε αναγνώσεις, μεταφραστικά εργαστήρια κ.ά. Ωστόσο, παραμένει ακατανόητη η απουσία της τα τελευταία χρόνια. Ανεξάρτητα αν πρόκειται για πρόβλημα συντονισμού στρατηγικής μεταξύ των κρατικών θεσμών και των εκδοτικών οίκων ή για ελλειπή χρηματοδότηση, η απουσία του περιπτέρου της Βουλγαρίας είναι αισθητή. Ευτυχώς η απουσία αυτή δεν σταματά τους δημιουργούς από τη Βουλγαρία να συγγράφουν και να προβάλλουν τα έργα τους στη Θεσσαλονίκη, ενώ συγγραφείς από την πόλη εμπνέονται από τη Βουλγαρία και τον λαό της.

Φεστιβάλ κινηματογράφου

Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης είναι ένα από τα πιο σημαντικά φεστιβάλ στα Βαλκάνια, το οποίο ξεκίνησε το 1960 ως Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου, ενώ το 1992 έγινε διεθνές κινηματογραφικό γεγονός που περιλαμβάνει διαγωνιστικό τμήμα, στο οποίο συμμετέχουν πρωτοεμφανιζόμενοι σκηνοθέτες με την πρώτη τους ή τη δεύτερη ταινία τους. Όπως και τα άλλα φεστιβάλ των Βαλκανίων που γίνονται κάθε χρόνο στο Σαράγεβο, στη Σόφια, στο Βελιγράδι, στην Κωνσταντινούπολη και στα Τίρανα, το φεστιβάλ Θεσσαλονίκης δίνει έμφαση στην παρουσίαση βαλκανικών δημιουργών και των έργων τους σε σχέση με τα επιτεύγματα και τις τάσεις του παγκόσμιου κινηματογράφου.

Εκτός από το φεστιβάλ μεγάλου μήκους ταινιών που γίνεται τον Νοεμβρίο, από το 1999 το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης διοργανώνει κάθε Μάρτιο ένα ειδικό πρόγραμμα αφιερωμένο στα ντοκιμαντέρ. Προς το παρόν το φεστιβάλ λειτουργεί ως σημαντικό σημείο συνάντησης παραγωγών, διανομέων, καλλιτεχνών και κριτικών, ενώ στα πλαίσια του προγράμματός του διεξάγονται υποχρεωτικά σεμινάρια για νέα ταλέντα.

Η πιο πρόσφατη μέχρι στιγμής επιτυχία βουλγαρικής παραγωγής στο φεστιβάλ είναι “Το μάθημα” της Κριστίνας Γκρόζεβα και του Πέταρ Βαλτσάνοφ, οι οποίοι πήραν το ειδικό βραβείο της Κριτικής Επιτροπής για πρωτοτυπία και καινοτομία “Χάλκινος Αλέξανδρος”, καθώς και το βραβείο σεναρίου για την πρώτη τους ταινία μεγάλου μήκους κατά τη διάρκεια του 55ου φεστιβάλ το 2014.

Θεατρικές, χορευτικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις

Η Θεσσαλονίκη αποτελεί κέντρο θεατρικών, χορευτικών και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων με διεθνή συμμετοχή. Το 1997 στο πλαίσιο Πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης και του επίσημου προγράμματος έδωσαν παραστάσεις η Όπερα της Σόφιας με σολίστ την Γκένα Ντιμιτρόβα, το μπαλέτο “Αραμπέσκ”, η χορωδία “Χ. Μόρφοβα”, “Collegium musicum” κ.ά. Με αφορμή το ίδιο γεγονός, στην πόλη πραγματοποιήθηκε και το Πρώτο Βαλκανικό Πολιτιστικό Φόρουμ που έχει ως στόχο να δημιουργήσει βαλκανικό πολιτιστικό δίκτυο των πόλεων. Μόλις δύο χρόνια αργότερα, το 1999, η Θεσσαλονίκη φιλοξένησε το Βαλκανικό Φεστιβάλ των Θεάτρων Δωματίου.

Στις ποικίλες πολιτιστικές εκδηλώσεις στη Θεσσαλονίκη συχνά λαμβάνουν μέρος Βούλγαροι καλλιτέχνες που προβάλλουν το παραδοσιακό χορό και τραγούδι, τους χορούς των “κούκερι” καθώς και έργα τέχνης. Η βουλγαρική πολιτισμική κληρονομία έχει προβληθεί στη Θεσσαλονίκη στο Φεστιβάλ Γλωσσικής Ποικιλίας, στο Φεστιβάλ των Παραδόσεων, στο Δειθνές Φεστιβάλ των “Κούκερι” -“Οι δρόμοι του Κουδουνιού”, το Διεθνές Λαογραφικό Φεστιβάλ “Συνάντηση με τον Παγκόσμιο Πολιτισμό” κ.ά. Με πρωτοβουλία του Ιλία Λούκοφ η πόλη φιλοξενεί την παράσταση το Μεγαλύτερο Βουλγάρικο Χορό το 2007 και στην οποία πήραν μέρος πάνω από 500 άτομα.

Στη Θεσσαλονίκη με έναν γοητευτικό τρόπο συγκατοικούν οι εκθέσεις σύγχρονης τέχνης και φωτογραφίας και τα μουσεία, γεμάτα με μοναδικά τεχνουργήματα από το παρελθόν. Τον Οκτώβριο το 2012 στην πόλη διεξάγεται το Σαββατοκύριακο Φωτογραφίας με σημαντική βουλγαρική συμμετοχή (η Ιρινα Πίντοβα, ο Öztürk Senay (Βουλγαρία/Τουρκία), η Αβέλα Αντμόν). Τον ίδιο χρόνο η Θεσσαλονίκη φιλοξενεί το φοιτητικό καλλιτεχνικό φεστιβάλ “Τρανσφόρμ” με βασικό θέμα “το κουτί της Πανδώρας”, ενώ οι εργασίες των Βουλγάρων φοιτητών προκαλούν την φαντασία των κατοίκων και των επισκεπτών της πόλης. Η βουλγαρική παρουσία στους κύκλους καλλιτεχνών της Θεσσαλονίκης δεν είναι ασήμαντη, ούτε πρόσφατη. Αρκεί να αναφέρουμε τον ζωγράφο Μιχάλη Γαρούδη, που ζούσε στη Βουλγαρία και αποφοίτησε από την Ακαδημία Καλών Τεχνών της Σόφιας και ο οποίος από το 1986 δημιουργεί στη Θεσσαλονίκη. Με τη χώρα μας συνδέεται και ο Άρχων του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αγιογράφος Ιωάννης Μητράκας, οι γονείς του οποίου κατάγονταν από το Τοπόλοβγκραντ (Καβακλί), ενώ οι εικόνες του εμπνεύστηκαν από τη Βυζαντινή τέχνη.

Търсене