Η Θεσσαλονίκη και οι Βούλγαροι - Μνήμη

Η συνείδησή μας για το παρελθόν έχει τις ρίζες της στη μνήμη. Όλη η ζωή μας, όλες οι πτυχές της είναι διαποτισμένες από τη μνήμη. Ακόμη και το παρόν μας είναι συνδεδεμένο σε σημαντικό βαθμό με τη μνήμη, εφόσον αφιερώνουμε ένα μεγάλο μέρος του χρόνου μας αναζητώντας και διατηρώντας τις σχέσεις μας με το παρελθόν. Η μνήμη μας για το παρελθόν είναι υποχρεωτική προϋπόθεση για την αίσθηση της ταυτότητάς μας. Και ταυτότητα σημαίνει “ποιοι είμαστε ” και “από πού ερχόμαστε”- το υπόβαθρο, πάνω στο οποίο όλα όσα σκεφτόμαστε και κάνουμε αποκτά νόημα. Χωρίς τη μνήμη δεν θα είχαμε συνείδηση για την αλυσίδα αιτίων και αιτιατών η οποία διαμορφώνει την ταυτότητά μας. Εξού η μνήμη, δηλαδή η ικανότητά μας να θυμόμαστε και να ταυτιζόμαστε με το παρελθόν μας, προσδίδει αξία, στόχο και νόημα στην ύπαρξή μας.

Η προσωπική μας μνήμη είναι υποκειμενική και περιορισμένη εκ φύσεως. Τα θολά όριά της χάνονται κάπου στην πρώιμη παιδική ηλικία. Εμείς όμως την συμπληρώνουμε, προσθέτοντας στις προσωπικές μας αναμνήσεις αυτές των προγόνων μας. Χωρίς αυτά που μας έχουν μείνει από τις αναμνήσεις των γονιών μας για παράδειγμα, θα αναγκαζόμασταν συνεχώς να επινοούμε τον εαυτό μας, και αυτή είναι μια υπέρμετρη προσπάθεια. Επιπλέον, η ατομική μας ανάγκη να χτίσουμε από το παρελθόν μια λογική ιστορία ζωής μέσω της μνήμης και της ανάμνησης, αφενός, και η επιδίωξη των κοινοτήτων και των εθνών να διατυπώσουν ένα αξιοπρεπές παρελθόν, αφετέρου, παρομοιάζουν. Οι ομάδες επίσης επιστρατεύουν την συλλογική τους μνήμη υπέρ μιας διαρκούς ομαδικής ταυτότητας. Μέσω της μνήμης και της ανάμνησης το παρελθόν στηρίζει τη συνείδηση ταυτότητας, ανεξάρτητα αν είναι προσωπική, κοινωνική ή εθνική.

Χρειαζόμαστε τις αναμνήσεις των άλλων για να επιβεβαιώσουμε και να προσδώσουμε με αυτόν τον τρόπο αξία στις προσωπικές μας αναμνήσεις. Το αντίθετο ισχύει απόλυτα, διότι η ζωή είναι θεμελιωδώς διαλογική και η ανακάλυψη του εαυτού μας είναι αδιανόητη χωρίς τους άλλους. Δηλαδή, κανείς ποτέ δεν είναι και δεν μπορεί να είναι ο πρώτος που κατανόησε ποιος είναι, εφόσον κανείς δεν μπορεί να ανακαλύψει μόνος του τον εαυτό του. Κάθε άτομο θα αξιοποιούσε την ευκαιρία να ενταχθεί σε ένα μεγαλύτερο και επομένως πιο σπουδαίο κόσμο. Κατά τον David Lowenthal, η γνώση ότι είμαστε απλώς προσωρινοί ένοικοι αιώνιων ελπίδων και ονείρων που έδιναν έμπνευση σε συνεχόμενες γενιές, μας βοηθά να εξασφαλίσουμε και να απολαύσουμε τον σκοπό μας στο μέγαλο σχέδιο των πραγμάτων.

Търсене